Breytenbach – poeta uniwersalny

Breytenbach – poeta uniwersalny

bbad-krakow2016-06-11-12-08-33

Czytając niektórych poetów nie potrafimy określić, skąd pochodzą. Niewątpliwie można ich nazwać poetami uniwersalnymi. Osiągają tę jakość destylując swoje doświadczenie, aby było pozbawione lokalnego kolorytu. Nie cenią go lub traktują jak obciążenie i unikają, chcąc się „podobać na świecie”, albo nie znajdują w nim żadnej inspiracji, zajęci czysto artystycznym programem, skupionym na formie i abstrahującym od motywów z życia codziennego.

Jest też inny rodzaj poetów, którzy potrafią nas zainteresować swoją lokalnością — czerpaniem z rodzimej tradycji, lub swoich i cudzych niepowtarzalnych doświadczeń nabytych tu i teraz. Jeżeli są w tym dziele odpowiednio wnikliwi i nie utrudniają nam lektury hermetycznością, tacy poeci też mogą stać się uniwersalni. Może właśnie to jest najgłębsza uniwersalność, o której pisał flamandzki poeta Hugo Claus: Jest się tym bardziej ogólnym, im bardziej jest się szczegółowym.

Do tego drugiego rodzaju poetów uniwersalnych należy Breytenbach. W każdym niemal wierszu wyczuwa się zapach ziemi, na której się urodził, i słychać echa głosów, które go nauczyły życia i myślenia: o sobie, swoich uczuciach, o swoim języku, kraju i świecie. Wszystkie te lokalne motywy są jak najdalsze od turystycznego lokalnego kolorytu, sielankowego i bezproblemowego. Przeciwnie, to uczciwe i opiekuńcze reportaże w najszlachetniejszej odmianie: wynikające z empatycznego utożsamienia obserwatora z ofiarami krzywdy i niesprawiedliwości. Choć nie brak w nich nuty rebelianckiego buntu i powstańczego zapału, główny ton nadaje synowska miłość i troska o los matki.

***

Wiadomość o Nagrodzie im. Zbigniewa Herberta.

 

Por. moje wcześniejsze wpisy o Breytenbachu:

https://adabrowka.wordpress.com/2016/03/07/istnienie-bolu-breyten-breytenbach/

Advertisements

Informacje o Andrzej Dąbrówka

Tenured professor, Institute of Literary Research (Polish Academy of Sciences), Warsaw.
Ten wpis został opublikowany w kategorii art, books, literature, personal, poetry, South Africa, Uncategorized i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

4 odpowiedzi na „Breytenbach – poeta uniwersalny

  1. Świetny wywiad KRZYSZTOFA CIEŚLIKA z Breytenbachem: „Od dawna jestem martwy”
    http://www.dwutygodnik.com/artykul/6610-od-dawna-jestem-martwy.html?print=1

  2. Odsyłacz do mojej audycji w Dwójce
    http://www.polskieradio.pl/8/195/Artykul/194458/
    kliknąć:
    Posłuchaj

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s